Bu denli zengin coğrafik mozaikte yaşayan ve pek çoğu endemik (o bölgeye özgü) olan, binlerce bitki ve hayvan türü,bu türlerin farklı ırkları,farklı gen havuzları bulunmaktadır.Bunlara paralel olarak, ülkemizde değişik türlerin nitelik ve nicelik bakımından farklı karışımlarıyla oluşan çok çeşitli canlı birliği tipleri ve habitat mozaikleri de yer almaktadır.

Canlı birliğin üyeleri olan türlerin,birbirleri ve cansız cevreleriyle arasında çok çeşitli biyolojik ve ekolojik işlevleri,milyonlarca yıldan beri değişik boyutları ve etkinlikleriyle sürüp gelmektedir.Bütün bunlar biraraya gelince,Türkiye’de zengin bir biyolojik çeşitlilik ortaya çıkmaktadır.

Kültüre alınmış pek çok bitki türü ile evcilleştirilmiş pek çok hayvan türünün yabani ataları Türkiye’de doğal olarak hala yaşamaktadır.Bu bakımdan Türkiye,dünyadaki 8 büyük gen merkezinden biri olarak bilinir.Ülkemizin anadolu coğrafyası içerdiği bu biyolojik çeşitlilikle kültürel uygarlıkların oluşumunda analık ederek beslemiştir. Bunun oluşumunda coğrafyasında barındırdığı nehirlerin katkılarınıda yatsımamak gerek.

Biyoçeşitlilik;bir bölgedeki genlerin,türlerin,ekosistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu bir bütündür.Biyolojik çeşitlilik denildiğinde,yanlızca tür çeşitliliği anlaşılmakadır.Bu tanım,çeşitliliği açıklamakta eksik kalır. Örneğin,bir botanik bahçesinde ya da hayvanat bahçesinde belirli bir sürede çok sayıda tür bulunabilir.Eğer bir türün bireyleri arasında genetik çeşitlilik yoksa o tür bir kaç nesil içinde yok olmaya mahkumdur.Yani biyolojik çeşitlilik,tür çeşitliliği ve genetik çeşitliliği kapsar.

Türkiye’de omurgasız hayvanların dışında yaklaşık 3.000i endemik olan (Türkiye’ye özgü) 9.000den fazla bitki türü,tahminen 192 iç su balık türü,18 kurbağa türü,83 sürüngen türü en az 426 kuş türü ve 120 memeli hayvan türü bulunmaktadır.Tıp,eczacılık ve Türkiye ekonomisinin temel çarkları olan tarım,ormancılık,hayvancılık,balıkçılık ve turizm tamamen bu doğal kaynaklarımıza ve biyolojik çeşitliliğimize borçludur.

Biyolojik çeşitliliğin ekonomiye olan doğrudan katkıları yanında,çevrenin sağlıklı olmasını sağlayan çok çeşitli ekolojik fonksiyonları da(Oksijen,karbondioksit döngüsü,besin zinciri,çevre sağlığı,böcek ve zararlı hayvanların biyolojik kontrolü,mineral döngüsü,artıkların geri kazandırılması gibi) bulunmaktadır.
Bütün bu üstün biyolojik değerlerimiz, doğal kaynaklarımız ve zengin biyolojik çeşitliliğimiz olumsuz yönde gelişen bir sürecin içine girmiştir.Bu zenginliklerimiz bozulmaktadır,azalmaktadır, nihayetinde yer yer yok olmaktadır.

Bugün için bilim insanlarının yer yüzünde tahmin etikleri tür sayısı 10 milyon civarındadır.10 milyon türden sadece 1,4 milyon tür,bilim adamları tarafından tanımlanabilmiş ve isimlendirilmiştir.Üstelik biyoçeşitliliğin korunması için sadece türleri tanımlamış olmak da yeterli değildir.

Yaşam tarihinin milyarlarca yıllık gelişiminin ortak bir ürünü olan ve dünyamızın birçok ülkesinde bir benzeri olmayan; doğal kaynaklarımızı ve biyolojik çeşitliliğimizi bozmadan, kalkınma ilkelerine uygun olarak işletilmeli,korunmalı,araştırılmalı ve öylece kullanılmalıdır.

Türkiye, biyolojik zenginlik bakımından son derece önemli bir ülkedir. Çünkü Anadolu’daki bitki türünün sayısı hemen hemen Avrupa kıt’asındaki tür sayısına eşittir. Hayvan türlerinin sayısı ise Avrupa kıt’asındaki tür sayısından çok daha fazladır. Alt türler de dikkatle alındığında bu biyolojik zenginliğin çok daha büyük boyutlarda olduğu görülür. Ayrıca Anadolu; birçok bitki ve hayvan türünün ana vatan olarak bilinmektedir. Örneğin; badem, kayısı, buğday, nohut, mercimek, incir, lale, çiğdem vb. bitkilerin ana vatanı Anadolu topraklarıdır. Günümüzde ıslah edilmiş türlerin birçoğunun yabani şeklini, hala Anadolu’da bulmak mümkündür. Yine tarla bitkilerinin 1/3’ünün Anadolu kökenli olduğu söylenebilir. Ancak, “nasıl olsa Türkiye biyolojik kaynakları bakımından zengin bir ülkedir, bir şey olmaz” diyerek bu zenginliğe zarar verilmemelidir. Aksine biyolojik zenginliğin korunması için son derece duyarlı olmak gerekir. Çünkü Türkiye’de artık gözle görülebilir bir doğa yıkımı yaşanmaktadır. Bilgisizce ve sorumsuzca step alanlar tarla yapılmakta, ormanlar yakılmakta, ağaçlar kesilmekte, orman içeri yerleşime açılmakta, deniz kıyıları betonlaştırılmakta, göller ve akarsular çeşitli atıkların boşaltılmasıyla hızla kirletilmektedir. Ayrıca, Türkiye’de hızlı bir erozyon olayı da yaşanmaktadır.

Bir ülkenin tüm bitki ve hayvan türleri hem o ülkenin hem de dünyanın biyolojik zenginliklerinden sayılır. Yurdumuzda hayvancılık, balıkçılık, ormancılık, eczacılık ve sanayi açısından önem taşıyan pek çok tür vardır. Yalnızca yakın çevrede bulunan türler değil yabani türler de önemlidir. Çünkü elde edilmek istenen özellikler dikkate alınarak bu canlılar arasında gen aktarımı yapılabilmektedir. Yeryüzünde mısır, pirinç, buğday gibi besin olarak yetiştirilen tür sayısı giderek azalmaktadır. Yabani türlerden yetiştirilen türlere istenilen özellikleri taşıyan genler aktarılarak ürün miktarı ve kalitesi artırılabilmektedir. Sığır, koyun, keçi ve kümes hayvanları önemli besin kaynağını oluşturur. Bitkilerden üretilen antibiyotikler, ağrıkesiciler, kalp ve kanser ilaçları, hormonlar tıp ve eczacılık açısından önemli bir yer kapmaktadır. Çeşitli bitkilerden elde edilen zamklar, nişastalar, alkol ve reçineler kimya sanayiinin başlıca maddelerindendir. Bunun yanında biyolojik zenginlikler, oluşturdukları doğal güzellikle turizm açısından da önem taşır. Bunlardan başka bütün canlıların doğada ekolojik görevleri vardır. Canlılar birbirleriyle etkileşim içerisinde bulunarak yaşanılan ortamı sağlıklı tutarlar. Örneğin; hayvanların solunum sonucu verdiği karbon dioksit bitkiler tarafından besin üretiminde kullanılır. Bir canlı diğer bir canlının besinini oluşturur. Böylece doğada madde birikimi ve bir canlı türünün aşırı çoğalması engellenmiş olur.

Yaşamımız için gerekli olan canlılardan ancak sağlıklı bir doğaya sahip olduğumuz sürece yararlanabiliriz. Varlığımız yalnızca ekonomik değerleri olanları değil tüm canlıları korumamıza bağlıdır. Biyolojik zenginliğin korunması için yapılacak işler genel hatlarıyla şöyle özetlenebilir:

-Canlı türlerinin yaşama alanları koruma altına alınmalı ve bu yönde gerekli yasalar hemen çıkarılmalıdır.

-Halk bu konularda bilinçlendirilmeli, olaylara karşı duyarlı hale getirilmelidir.

-Bilimsel araştırmalarla, Türkiye’nin biyolojik zenginliği ayrıntılarıyla saptanmalı, her tür için alınacak önlemler belirlenerek bunlar etkili şekilde uygulanmalıdır.

-Türkiye’deki erozyonu önlemek için gerekli önlemler alınmalıdır.

-Av yasaklarına uyulup uyulmadığı etkin bir şekilde denetlenmelidir.

Türkiye’ de doğal koruma alanları zaman zaman bilim insanları ve sivil toplum kuruluşları tarafından etkin bir şekilde incelenmektedir. Yapılan çalışmalar sonucunda Türkiye’nin her yerinde biyolojik çeşitliliğin zengin olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Türkiye’nin önemli kuş yaşam alanları, endemik bitki yayılım alanları belirlendi.